Onze leden

De Gravensteengroep is een informele groep die bestaat uit mensen die geregeld samenkomen om van gedachten te wisselen over de institutionele aspecten van het Belgische staatsbestel. Deze bijeenkomsten resulteren in teksten waarachter de hele groep zich kan scharen. De producten van dit collectief schrijverschap zijn dan ook ‘manifesten’ in de historische betekenis van het woord: het zijn groepsstandpunten, waaruit het persoonlijke element doorgaans weggefilterd werd. De werkende leden zijn dus manifestenschrijvende en -ondertekenende leden. U vindt hun namen en beknopte biografische notities hieronder. De lijst varieert met de tijd. Wie een politiek mandaat opneemt, gaat even aan de kant.

De leden van de Gravensteengroep


Ludo Abicht (Oostende, 1936) studeerde klassieke filologie voor de centrale examencommissie, Germanistiek in Gent en filosofie in Nijmegen en Tübingen. Doceerde drieëntwintig jaar lang filosofie en literatuur in Canada en de Verenigde Staten. Doctoreerde op de Praagse, Joods-Duitse auteur Paul Adler en blijft zich bezighouden met joodse cultuur en de problematiek van het Midden-Oosten. De oplossing die daar door progressieve Israëli’s wordt voorgesteld lijkt hem ook een zinvolle formule voor de oplossing van de Belgische democratische malaise: meer autonomie én respectvolle samenwerking van gelijkwaardige partners. Over Vlaanderen in de postmoderniteit schreef hij De herinnering is een vorm van hoop (1997). Bij Houtekiet verscheen in 2012 zijn essay Gewoon volk eerst. Waarom populistisch en gemeen geen scheldwoorden zijn.

 

Jan M.L. Bosmans (Kalmthout, 1955) is medisch specialist in de röntgendiagnostiek, doctor in de medische wetenschappen en kliniekhoofd Radiologie en Medische Beeldvorming in het UZ Gent. Hij was hoofdredacteur van de Artsenkrant, schreef twee boeken over gezondheid voor het grote publiek, en honderden medisch-wetenschappelijke en medisch-politieke artikelen. Zijn betrokkenheid bij de Gravensteengroep stoelt op de vaststelling dat de prioriteiten van de gezondheidszorg in Nederlandstalig en Franstalig België steeds verder van elkaar wegdrijven. Ook hier ligt de oplossing in maximale autonomie voor beide gemeenschappen.

 

Edi Clijsters (Bilzen, 1943) studeerde Germaanse filologie en politieke wetenschappen. Was als politoloog achtereenvolgens werkzaam aan het Peace Research Institute Oslo (1971-1973), de KU Leuven (1974-1980), het Europees Universitair Instituut te Firenze (1980-'83), en de Universität Mannheim (1984-1987). Van 1987 tot 1998 was hij journalist bij De Morgen, en van 2000 tot 2008 diplomatiek vertegenwoordiger van de Vlaamse regering in de Bondsrepubliek Duitsland. Vlaamse eisen van gelijkberechtiging zijn voor hem gewoon eisen van sociale rechtvaardigheid. Vandaar zijn ergernis over de intellectuele oneerlijkheid die dergelijke eisen over één kam scheert met bekrompenheid, egoïsme en extreemrechts.

 

Willy Courteaux (Aalst, 1924) was decennia lang als ‘Man in het venster’ en later ook ‘Dwarskijker’ bij het weekblad Humo een monument van de Vlaamse journalistiek. Daarenboven bezorgde hij van het volledige werk van William Shakespeare een vertaling die door critici wordt beschouwd als een standaardwerk; een herziene uitgave verscheen in 2007. Aangezien ‘rust roest’ begon hij na zijn pensionering in 1989 samen met classicus Bart Claes aan de vertaling van Euripides’ toneelwerk, die in 2005 verscheen. Hij was ook jarenlang medewerker van het Vlaams Marxistisch Tijdschrift. Van zijn opvatting dat Vlaamse en sociale eisen hoegenaamd niet tegenstrijdig hoeven te zijn, heeft hij nooit een geheim gemaakt.

 

Jo Decaluwe (Petegem, 1942) werd regisseur-dramaturg aan het Hoger Rijksinstituut voor Toneel & Cultuurspreiding (het ‘Rits’) te Brussel (1966). Ontving in 1969 de eerste prijs in de toneelspeelkunst aan het Koninklijk Muziekconservatorium te Gent. In 1995 werd hij meester in de dramatische kunsten aan de Erasmushogeschool, Brussel. Is sinds 1966 regisseur-acteur, en was van 1967 tot 2001 directeur van het Gentse Arca Theater. Was twintig jaar lang journalist bij BRT2 Omroep West-Vlaanderen. Doceerde aan de Erasmushogeschool, departement RITS te Brussel, en aan de Koninklijke Muziekconservatoria van Gent en Brussel. Is sinds 1989 directeur van het Gentse theater Tinnenpot.

 

Dirk Denoyelle (Roeselare, 1964) is burgerlijk ingenieur elektronica. Na een periode bij IMEC was hij actief als freelance journalist. Sedert 1991 is hij professioneel cabaretier. Hij verzorgt optredens voor bedrijven, in meerdere talen en in binnen- en buitenland. Begin 2009 trad hij toe tot het selecte clubje van LEGO van twaalf CertifiedProfessionals en is daarmee een van de dertien erkende LEGO kunstenaars in de wereld. Hij groeide op in Ukkel, en heeft er zowat alle aspecten van de Vlaamse zaak aan den lijve ondervonden. Omdat deze zaak niet uit handen mag gegeven worden aan extreemrechts, stond hij mee aan de wieg van de Gravensteengroep.

 

Luc van Doorslaer (Wilrijk, 1964) is hoofddocent en vice-decaan onderzoek aan de KU Leuven, Faculteit Letteren, campus Antwerpen. Hij werkte eerder als assistent aan de Universität Duisburg en de Universiteit Antwerpen. Zijn onderzoek spitst zich toe op de vertaalwetenschap en de journalism studies. Hij is ook medeoprichter van de Master Journalistiek van de KU Leuven in Antwerpen. Daarnaast heeft hij zelf ook een jarenlange praktijkervaring als journalist voor televisie. Hij werkte twaalf jaar lang voor de VRT, nadien ook voor VT4 en Sporting Telenet. Hij publiceert geregeld bijdragen in De Standaard over media-, taal- en sportgerelateerde onderwerpen.

 

Jan Van Duppen (Turnhout, 1953) werkt als huisarts in een achterstandswijk te Rotterdam. Als marxist-leninist geproletariseerd in asbest- en munitiefabrieken, als mijnwerker, tram- en buschauffeur. Doctor in de genees-, heel- en verloskunde. Heeft als huisarts de laagdrempelige gezondheidszorg te Turnhout georganiseerd. Als voormalig Vlaams volksvertegenwoordiger voor sp.a en gemeenschapssenator voor sp.a-Spirit in conflict met de populistische koers van een toornige partijleiding. Als huisarts moeten uitwijken naar de broeierig rafelende onderbuik van een wereldhaven. Gravensteenmanifesten zijn stapstenen waarop men kan steunen met de stemme om andere wijsjes achter de macht van een eendrachtige samenzang te herkennen.

 

Piet Van Eeckhaut (Aalst, 1939) is een Vlaams advocaat. Hij studeerde rechten en wijsbegeerte in Gent, waar hij zich ook vestigde. Hij werd bekend door enkele spraakmakende rechtszaken; in zijn loopbaan pleitte hij 102 assisenzaken. Hij was Schepen van Onderwijs en Toerisme in Gent. Van Eeckhaut was sinds 1984 fractieleider van de sp.a in de Oost-Vlaamse provincieraad. Van 1994 tot 2006 was hij provincieraadsvoorzitter. In 2006 werd hij als lijstduwer op de sp.a-lijst tegen zijn verwachting in opnieuw verkozen; hij heeft zijn zetel niet meer ingenomen. Was tien jaar voorzitter van de bestuurscommissie van het smak te Gent.

 

Karel Gacoms (Schaarbeek, 1955) woonde vijftig jaar in Brussel. Na zijn studies aan het atheneum van Etterbeek ging hij als 18-jarige werken in een non-ferrobedrijf in Vilvoorde, later bij een producent van verwarmingsketels, waar hij magazijnier werd. Hij werd er in 1979 bedrijfsafgevaardigde voor de socialistische metaalbond, en in 1986 regionaal secretaris. Het is in deze functie dat hij in 1997 nationale bekendheid zou krijgen als woordvoerder van de Renaultarbeiders bij de sluiting van de fabriek. Vandaag is hij provinciaal secretaris van ABVV-Metaal Vlaams-Brabant.

 

Paul Ghijsels (Aalst, 1939), licentiaat Germaanse filologie aan de UGent (1960). Studeerde in Münster en Uppsala. Was journalist bij de nieuwsdienst van de BRT en presentator van het informatief documentair televisieprogramma Van Pool tot Evenaar. Was van 1968 tot 1999 ambtenaar bij het ministerie van ontwikkelingssamenwerking. Actief in informatie over de nood aan samenwerking met Afrika, Zuid-Amerika en Azië. Vele volkeren slagen er vooralsnog niet in een onzalig verleden achter zich te laten. Ook onze toekomst is internationaal. De derde wereld bestaat niet.

 

Bart Maddens (Menen, 1963) studeerde Germaanse filologie en politieke wetenschappen, en is hoogleraar politicologie aan de KU Leuven. Sinds zijn studententijd is hij actief in de Vlaamse Beweging, onder meer als bestuurslid van KVHV-Leuven, als beheerder van het IJzerbedevaartcomité en als lid van de Werkgemeenschap Vlaanderen Morgen van Hugo Schiltz. Hij was secretaris van de Commissie voor Staatshervorming van het Vlaams Parlement (1995-1999). Hij is de auteur van Omfloerst Separatisme? (2009). Hij is vast medewerker van het maandblad Doorbraak en is al van bij de oprichting lid van de Gravensteengroep.

 

Nelly Maes (Sinaai, 1941) startte haar loopbaan als lerares Nederlands en Geschiedenis. Zij was mandataris van de Volksunie vanaf 1970, en na de splitsing van deze partij in 2001, van Spirit. Zij was gemeenteraadslid en schepen van Sint-Niklaas. Tussen 1971 en 2004 zetelde ze in het Belgisch, het Vlaams en het Europees Parlement. Zij was tien jaar lang voorzitster van de Europese Vrije Alliantie. Vandaag is zij secretaris van het Algemeen Nederlands Verbond, en voorzitster van het Vlaams Vredesinstituut, een onafhankelijke onderzoeksinstelling bij het Vlaams Parlement. Zij sloot zich aan bij de Gravensteengroep als progressief flamingante en feministe. In 2013 verscheen Nelly’s biografie Ongebonden best. Nelly Maes, vrouw en Vlaams, van de hand van Alain Debbaut.

 

Chris Michel (Leuven, 1956) is tv journalist en documentairemaker in Centraal Afrika. Zijn reportages worden regelmatig op VRT Terzake en op NOS Nieuwsuur uitgezonden. Was twaalf jaar journalist bij het VTM Nieuws en het documentair programma Telefacts. Gespecialiseerd in binnenlandse politiek en in centraal Afrika. Hij begon zijn carrière als lesgever en beurshandelaar bij de Kredietbank. Na zijn overstap naar de media werkte hij mee aan televisieproducties over de hele wereld, voor VTM, VRT, vt4, 2be, Spaanse, Nederlandse en Portugese televisie- en radiostations. Hij was ook twee jaar woordvoerder van Geert Bourgeois, viceminister-president van de Vlaamse regering. Hij startte de Gravensteengroep omdat hij vindt dat men de politieke constructie België in vraag moet kunnen stellen zonder het verwijt te krijgen onsolidair of extremist te zijn.

 

Yves Panneels (Ninove, 1967) studeerde politieke wetenschappen aan de KU Leuven en behaalde een MA Oost-Europakunde. Nam tijdens het laatste gedeelte van zijn legerdienst deel aan een VN-operatie in Kroatië. Gewezen communicatiemanager van Sabena, Distrigas en Virgin Express en voormalig kabinetschef van de gouverneur van Antwerpen. Werkte mee aan het Politiek Zakboekje en schreef het Verkiezingszakboekje en Protocol Praktisch. Doceert aan de International School of Protocol and Diplomacy (Brussel). Lid van de raad van bestuur van Landbouwkrediet en Centea. In 2005 richtte hij een eigen communicatiebureau op en geeft hij advies inzake persrelaties en reputatiemanagement aan zowel kmo’s als grote internationale bedrijven.

 

Jean-Pierre Rondas (Gent, 1946) studeerde literatuur en filosofie aan de UGent, schreef over Tolkien en vertaalde uit Immanuel Kant. Vijf jaar leraar aan het Sint-Lievenscollege te Gent. Werd in 1980 producer bij de culturele programma’s van de VRT. Maakte daar tot januari 2011 op Radio 3 en Klara de veeltalige interviewprogramma’s Wereldbeeld en Rondas, over internationale cultuur en filosofie. Werkte over taal en natievorming in Israël/Palestina, Noord-Ierland, Zuid-Afrika, Québec en Schotland. Uitgeschreven interviews met filosofen verschenen in Rondas’ Wereldbeeldenboek (2006). Sinds 2007 was het voornamelijk de hervorming van de huidige Belgische staat (in Vlaamse zin) die zijn aandacht wegdroeg. In 2012 verscheen zijn boek De hulpelozen van de macht. Het federale graf van de Vlaamse regeringspartijen. Hij is voorzitter van de vzw Stem in ’t Kapittel, die het maandblad en de webstek Doorbraak uitgeeft. Hij werkt aan een boek over de argumenten van het belgicisme.

 

Hugo Stevens (Halle, 1952) is historicus, werkte gedurende twintig jaar als beroepsjournalist bij het dagblad Het Volk en maakte de ontzuiling van de dagbladwereld van nabij mee. Hij stelde vast dat de partijpolitieke bindingen van de kranten ingeruild werden voor één zuil – geld – en is er niet van overtuigd dat dit tot betere journalistiek heeft geleid. Sedertdien stelt hij zijn communicatieve vaardigheden ten dienste van de publieke sector. Zijn engagement voor de Gravensteengroep is gestoeld op de overtuiging dat zelfbeschikking voor elk volk een grondrecht is.

 

Jef Turf (Mechelen, 1932) werkte als doctor in de kernfysica bij het Interuniversitair Kernfysisch Instituut en bij het Koninklijk Meteorologisch Instituut. Van 1968 tot 1988 was hij Vlaams voorzitter van de Kommunistische Partij, en een van de drijvende krachten achter de federalisering ervan. In 1988 verliet hij de KP en werkte hij als freelance journalist. Turf is medestichter van het Frans Masereelfonds, het Instituut voor Marxistische Vorming (IMAVO) en van het Vlaams Marxistisch Tijdschrift. Samenwerken in pluralistisch verband voor een progressistisch, autonoom Vlaanderen is altijd zijn betrachting geweest. Dat is dan ook zijn vanzelfsprekende motivering voor deelname aan de Gravensteengroep. Bij Lannoo verschenen zijn Memoires. Van kernfysicus tot Vlaams communist (2012).

 

Frans-Jos Verdoodt (Moorsel, 1939) is academisch historicus en publicist. Doceerde aan verschillende hogescholen en universiteiten in Nederland en Vlaanderen. Schreef voornamelijk over Priester Daens en de Daensistische beweging. Stichter en thans voorzitter van het ADVN (Archief en Documentatiecentrum voor het Vlaams-Nationalisme) en redactiesecretaris van het tijdschrift Wetenschappelijke tijdingen. Dat hij behoort tot de Gravensteengroep houdt verband met zijn opvatting dat wetenschap en maatschappelijk engagement best complementair kunnen zijn. Zo niet vervreemdt de wetenschapper van zijn ‘werkvloer’.

 

Jan Verheyen (Temse, 1963) is een filmmaker die elf langspeelfilms regisseerde, waaronder Team Spirit, Alles Moet Weg (naar het boek van Tom Lanoye), Los (naar het boek van Tom Naegels), Dossier K. (het vervolg op De Zaak Alzheimer), en de romcom Zot van A. Zijn films waren goed voor meer dan drie miljoen bezoekers in de bioscoop alleen al. Hij is de auteur van twee boeken: Jan in Wonderland (een verzameling reis- en reportageverhalen) en Alles wat u eigenlijk moet weten over film volgens Jan Verheyen. In het seizoen 2012-2013 toert hij in de culturele centra met een nieuwe voorstelling, ‘Lights! Camera! Action! 100 jaar film in 100 minuten’, geïnspireerd op zijn boek. Sinds 2010 werkte Verheyen aan een langspeelfilm Het Vonnis waar hij instaat voor zowel de regie als het scenario. De film werd op 23 augustus 2013 vertoond op het filmfestival in Montreal.

 

Etienne Vermeersch (Sint Michiels, 1934) werd in 1967 hoogleraar wijsbegeerte aan de Universiteit Gent. De essentie van zijn cursussen is terug te vinden in De rivier van Herakleitos – een eigenzinnige visie op de wijsbegeerte. Hij heeft vaak stelling genomen inzake maatschappelijke en ethische problemen, vooral op het gebied van bio-ethiek, milieufilosofie en cultuurfilosofie. Een van zijn bekendste werken is het milieufilosofisch essay De ogen van de Panda. Hij leverde een niet geringe bijdrage tot de legalisering van abortus en vooral van euthanasie in België. Zijn ideeën zijn uitmuntend vertolkt in het interviewboek van Dirk Verhofstadt, In gesprek met Etienne Vermeersch. Een zoektocht naar waarheid (2011).  Onder  redactie van Willy Weyns verscheen zopas Etienne Vermeersch – Provençaalse gesprekken (VUB Press, 2013).

 

 

 

SLAPENDE LEDEN


Tinneke Beeckman (slapend lid sinds september 2013) (Antwerpen, 1976) studeerde moraalwetenschappen aan de Vrije Universiteit Brussel, en een bijkomende master na master wijsbegeerte aan de Université Libre de Bruxelles. Ze is postdoctoraal onderzoekster bij het Fonds voor Wetenschappelijk Onderzoek. Momenteel werkt ze over politieke filosofie in de Nieuwe Tijd (Spinoza, Machiavelli), alsook over hedendaagse thema’s (democratie, globalisering). Zichzelf politiek links beschouwen en een kritische blik op België werpen gaan voor haar samen: België lijdt onder een ontstellend democratisch deficit en biedt geen progressief project voor de toekomst. Deze positie lijkt haar in Vlaanderen te weinig openlijk vertegenwoordigd. In 2012 verscheen bij Pelckmans haar studie over Spinoza.

 

Eric Defoort (Ieper, 1943) was hoogleraar geschiedenis en universitair hoofdbibliothecaris aan de Katholieke Universiteit Brussel. Schreef over de invloed van Maurras in Franstalig België. Publiceerde meerdere historische en polemische werken (onder meer Het klauwen van de historicus, als antwoord op Marc Reynebeau’s Het klauwen van de leeuw). Was actief in het project ‘Het Sienjaal’ rond Maurits Coppieters en Nobert De Batselier. Hij was de laatste ondervoorzitter van de Volksunie, en mede-initiatiefnemer van de Oranjehofgroep waaruit later de N-VA zou ontstaan. Volgde Nelly Maes op als voorzitter van de Europese Vrije Alliantie, de Europese partij van democratische regionalisten en nationalisten. Is bestuurder van de VRT.

 

Magda Michielsens (1944) is doctor in de Moraalwetenschap (Universiteit Gent, 1973). Zij werkt over opvattingen over vrouwen in de filosofie, over feministische theorieën en over beeldvorming van vrouwen op televisie. Van 1980 tot 2001 doceerde ze aan de Universiteit van Nijmegen waarvan de laatste twaalf jaar bij het Centrum voor Vrouwenstudies aldaar. Van het einde van de jaren tachtig tot 2007 was zij ook hoogleraar Vrouwenstudies aan de Universiteit Antwerpen. Zij was gedurende een tiental jaren voorzitter van de Raad van Bestuur van RoSa. Zij schrijft regelmatig voor Het Vrije Woord en is actief lid van de werkgroep Vrijzinnige Vrouwen van het HVV. Ze noemt zichzelf ex-links.

 

Johan Swinnen (Tienen, 1954) is hoofddocent hedendaagse kunstgeschiedenis aan de VUB. Oprichter en voormalig directeur van HISK. Schreef over Henri Storck en Raoul Servais. Vandaag focust hij als fotograaf, kunsthistoricus en cultuurcriticus zijn academisch onderzoek op World Art Studies. Recente publicaties: De Kunst van het fotoarchief, Essentie Fotografie en de bundel Anders zichtbaar: zingeving en humanisering in de beeldcultuur. Onlangs verscheen van hem België in beeld: fotografie 1918-1968 over de fotografe Germaine Van Parys. Hij noemt zich een vrijzinnige Vlaming met veel aandacht voor het verdoken deel van de internationale dimensie in de huidige staatshervorming.